Kendō — japońska sztuka szermierki
Paris-Taikaï 2008 — zdjęcie © Eric Malassis
Japonia jest kolebką wielu sztuk walki, a jedną z najbardziej charakterystycznych pozostaje kendō. Zamiast skupiać się na walce wręcz czy zapasach, rozwija umiejętność posługiwania się mieczem. Dzięki tej dyscyplinie tradycja szermiercza pozostaje żywa i nawiązuje do dziedzictwa samurajów. Jeśli interesuje Cię ta sztuka walki i jej korzenie, być może zechcesz uwzględnić ją również podczas kolejnej podróży do Japonii.
Historia kendō

Kendō, czyli droga miecza, jest japońską sztuką walki, której współczesna forma rozwijała się na gruncie dawnych tradycji szermierczych. Wywodzi się przede wszystkim z kenjutsu, praktykowanego przez samurajów. Wprowadzanie bambusowych mieczy i ochraniaczy pod koniec XVII oraz w XVIII wieku umożliwiło ćwiczenie zdecydowanych uderzeń przy ograniczeniu ryzyka ciężkich obrażeń.
Po II wojnie światowej, w 1946 roku, praktyka kendō została w Japonii objęta zakazem w ramach ograniczania działalności kojarzonej z militaryzmem. W 1950 roku zaczęto rozwijać formę nazywaną shinai kyōgi, a od 1952 roku powrócono do nazwy kendō. W tym samym roku powstała All Japan Kendo Federation (AJKF), podkreślająca wychowawczy charakter tej dyscypliny. W 1970 roku utworzono International Kendo Federation (FIK), międzynarodową organizację skupiającą krajowe federacje. Podobnie jak w wielu innych sztukach walki organizuje się zawody, w tym mistrzostwa świata w kendō, tradycyjnie rozgrywane co trzy lata.
AJKF określa także ideę i cel kendō. W centrum znajduje się kształtowanie charakteru poprzez stosowanie zasad miecza. Trening ma rozwijać ciało i umysł, wzmacniać ducha oraz uczyć systematycznej pracy nad sobą. Ważne są uprzejmość, honor, szczerość w relacjach i nieustanne doskonalenie. W szerszym wymiarze wartości te mają sprzyjać odpowiedzialności za społeczeństwo, rozwojowi kultury oraz pokojowi i pomyślności między ludźmi.
Sprzęt używany w kendō

W odróżnieniu od części innych sztuk walki kendō wymaga kilku niezbędnych elementów wyposażenia. Wywodzą się one ze sprzętu treningowego, który miał ograniczać ryzyko poważnych urazów podczas ćwiczeń mieczem. Podstawowym narzędziem jest shinai, bambusowy odpowiednik miecza. Choć nie ma ostrej krawędzi, jego uderzenie nadal może zranić.
Dlatego używa się bōgu, czyli zestawu ochraniaczy. Cztery główne elementy to osłona głowy, rękawice, osłona tułowia oraz ochrona bioder i dolnej części tułowia. Men, osłona głowy, ma metalową kratę przed twarzą oraz części osłaniające gardło i barki.
Jak przebiega walka w kendō?

Osoby ćwiczące kendō nazywa się kendōka lub kenshi. Dyscyplina wymaga siły fizycznej i odporności psychicznej. Trzeba panować nad reakcjami wywoływanymi przez przeciwnika, zwłaszcza zaskoczeniem, strachem, wątpliwościami i zagubieniem, tradycyjnie określanymi jako cztery choroby kendō. Trening bywa głośny: towarzyszą mu okrzyki i odgłosy pracy stóp. Ponieważ zwykle ćwiczy się boso, dōjō powinno mieć odpowiednią drewnianą podłogę, podobną do parkietu w sali sportowej.
Kendō różni się od takich sportów walki jak zapasy czy judo. Zasadniczo zawodników nie dzieli się według kategorii wagowych ani wzrostu. Walczą bambusowymi shinai, próbując wykonać poprawne trafienie w wyznaczone strefy ochronne: przede wszystkim men — głowę, dō — tułów, oraz kote — nadgarstki. Punkt wymaga zdecydowanego, prawidłowo wykonanego trafienia, a nie samego dotknięcia celu.
Pojedynki są dynamiczne. Zawodnicy szukają luki w obronie, odpierają atakujące shinai lub sami inicjują akcję, aby zaburzyć postawę przeciwnika i stworzyć okazję do trafienia. Zawody najczęściej odbywają się w salach. Spotyka się też walki na świeżym powietrzu, między innymi na terenach świątyń i chramów otoczonych drzewami. Takie otoczenie może sprawiać wrażenie podróży do dawnej Japonii.
